Wel eens goed gekeken naar het eten op je bord? Waar komt het vandaan? Wie heeft het geproduceerd? En wie heeft er aan verdiend? Je zou zeggen: de boeren natuurlijk! Maar er zijn veel grotere en machtigere spelers met een enorme invloed op ons voedselsysteem. Dat noemen we het agro-industrieel complex dat de landbouw overschaduwt. Die bedrijven verdienen hun geld aan de productie van producten waar onze boeren afhankelijk van zijn gemaakt: kunstmest, krachtvoer, landbouwgif, zware machines, stalvloeren, luchtwassers, enzovoorts.
In het huidige systeem wordt de boer uitgebuit. Die zit met huizenhoge schulden. En de boer én buren worden blootgesteld aan risicovolle stoffen. Dieren worden uitgebuit, want als er gekozen moet worden tussen een dierwaardig bestaan en winst, dan wint winst. De natuur wordt uitgebuit. Precaire kringlopen worden verstoord en de natuur holt achteruit. Nederland en de hele de aarde worden uitgebuit. We laten de grond vervuild en verarmd achter. Boeren en eigenlijk alle mensen in het mondiale zuiden worden aan alle kanten uitgebuit. We kappen hun bomen, ontnemen ze hun bestaansinkomen, vernietigen hun natuur, en dragen hard bij aan de klimaatverandering die daar al veel sterker toeslaat dan hier.
Een schone lucht, schoon water, onze gezondheid, een evenwichtig ecologisch systeem, en rechtvaardig en gezond geproduceerd voedsel moeten centraal staan. Want dat hebben we nodig. Niet die winst voor de aandeelhouders.
Met de Stop Big Agro-campagne eisen we dat bedrijven in de agro-industrie verantwoordelijkheid nemen voor de schade die ze veroorzaken, en werken we aan bewustwording onder boeren en burgers om die eis te ondersteunen. Dat doen we op drie fronten: de vee-industrie, de chemische industrie, de voedselverwerkende-industrie en verkoop. En met de langlopende Rabobank-campagne van XR Landbouw brengen we de Rabobank voor het voetlicht als aanjager van de schaalvergroting, en zo het afhankelijk maken van boeren van de agro-industrie.
Stop de uitbuiting van…
Stop de uitbuiting van dier en boer
Een veehouder in Nederland verdient minder dan een boer die groente of fruit verbouwt. En juist die veehouder komt vaak negatief in het nieuws, vanwege onze stikstofcrisis en het mestoverschot. Maar door continu veranderende regels zit de gemiddelde veeboer al jaren in onzekerheid. Die moet steeds nieuwe investeringen doen – en dus schulden maken bij de bank – voor emissiearme stalvloeren, luchtwassers, en dat soort “oplossingen”. Maar als die al werken, dan nooit zo goed beloofd. Dus de stikstofcrisis wordt niet opgelost, stalbouwers en banken verdienen, en de boer is de dupe.
Tegelijk zijn de dieren die we houden voor melk, eieren en vlees zo doorgefokt, en leiden die zo’n kort maar ellendig bestaan, dat we dat onze ergste vijand niet zouden toewensen. Voor de ingrediënten van hun eiwitrijk veevoer (soja uit Zuid-Amerika, palmolie uit Zuid-Oost-Azië) worden oerwouden gekapt. Zo verdwijnt daar de leefomgeving van dieren, maar ook de lokale bevolking wordt verjaagd. Die daar bovenop met hun lokale voedselproductie ook nog eens niet kan opboksen tegen wat wij hier goedkoop produceren en daar dumpen. Denk aan melkpoeder in Centraal-Afrika.
Dus wij importeren soja, exporteren goedkope melk en vlees, en blijven zelf met de shit zitten. Dus de belastingbetaler betaalt voor het oplossen van de stikstofcrisis waar veevoerproducenten, slachthuizen en de verwerkende industrie dik aan verdienen. Hoe is dat eerlijk?
Daarom eisen we van voermakers (Agrifirm, De Heus, ForFarmers en co), slachthuizen (Plukon, VanDrie Group, Vion, etc.), en de rest van de vee-industrie:
Stop met het produceren van producten die schadelijk zijn voor mens, dier, natuur en klimaat
Betaal de schade die je al aanrichtte
Trek je terug als sturende factor in de landbouw
Stop de uitbuiting van dier en boer, maak ruimte voor landbouwsystemen die toekomstbestendig zijn, zoals bijvoorbeeld agro-ecologische landbouw.
Stop de uitbuiting van de aarde
In de agro-chemische industrie wordt van alles geproduceerd waar onze eigen boeren, maar ook die in het mondiale zuiden, afhankelijk van worden gemaakt. Landbouwgif – al noemen ze het zelf liever “gewasbescherming” –, gepatenteerde zaden en kunstmest. Vaak gaan die ook samen: om met een bepaald gif te kunnen werken móét je het bijbehorende zaad gebruiken, want alle andere planten gaan dood. En als je, in plaats van nieuwe te kopen, de zaden die je vorig jaar oogstte uitzaait krijg je een copyright-rechtzaak aan de broek.
Bij de goedkeuring van giffen moet aangetoond worden dat een middel schadelijk is, in plaats van er vanuit te gaan dat het schadelijk is tot bewezen kan worden dat het veilig is. Zo kan er jarenlang verdiend worden aan ziekteverwekkende middelen, tot achteraf blijkt dat we er Parkinson en zeldzame vormen van kanker van krijgen. Die giffen, maar ook de zaden en kunstmest bevatten van alles wat niet in de bodem thuishoort. Een coating van PFAS of plastic betekent dat die stoffen in ons voedsel en onze natuur terecht komen.
Boeren wordt uitgebuit en eenzijdig door de commercie voorgelicht. Zij lopen gevaar, en hun kinderen ook. Ons land, onze grond wordt uitgebuit, want die blijft verarmd achter. Ons ecosysteem verliest het, want de uitgespoelde kunstmest en gifstoffen vervuilen onze bodem en onze wateren. De consument wordt uitgebuit. Door slechte voorlichting en misleidende reclames weet zij niet wat ze eet. De boeren en bevolking in het mondiale zuiden worden uitgebuit. Aan hen verkopen we gifstoffen die we hier in Europa verboden hebben omdat ze te gevaarlijk zijn.
Dus Bayer, Syngenta, Yara en consorten:
Stop met het produceren van producten die schadelijk zijn voor mens, dier, natuur en klimaat
Betaal de schade daar waar je die schade aanrichtte
Trek je terug als sturende factor in de landbouw
Stop de uitbuiting van de aarde, maak ruimte voor landbouwsystemen die toekomstbestendig zijn zoals bijvoorbeeld agro-ecologische landbouw.
Stop de uitbuiting van boer en consument
Boeren hebben als kleine speler geen macht om een eerlijke prijs te verkrijgen. Supermarkten en voedselverwerkende industrie zijn oppermachtig en kopen alleen wat het goedkoopst is. Boeren verworden zo tot concurrenten van elkaar. Natuur, dier en milieu zijn ondergeschikt gemaakt omdat alleen degene die het goedkoopst kan leveren overeind blijft. In de afgelopen 20 jaar is daardoor het aantal boeren zo ongeveer gehalveerd. De verwerkende industrie bijvoorbeeld neemt alleen melk af in bepaalde hoeveelheden, wil je overstappen naar een bedrijfsmodel met minder koeien, dan nemen zij niet meer af.
De boer die werkt binnen de industriële-landbouw heeft enerzijds dus te maken met hoge kostprijzen die leiden tot de hoogste opbrengsten en tegelijk met erbarmelijk lage opbrengstprijzen. Dit komt door de bewuste, aangestuurde, overproductie die de voedselprijzen laag houdt en het afschaffen importbelastingen in handelsverdragen. De voedselverwerkende-industrie maar zeker ook de supermarkten betalen dus een te lage prijs. Niet de biologische landbouw is duur, maar de reguliere producten zijn te goedkoop. Die productie neemt de kosten van de schade die het veroorzaakt niet mee in de prijs, zoals bijvoorbeeld het opruimen van microplastics en PFAS en de natuurbescherming die ingezet moet worden om de schrikbarende verlies aan biodiversiteit te bestrijden. Tot slot, boeren, als losse individuele bedrijven, kunnen geen vuist maken en hogere prijzen vragen zoals grote bedrijven dat wel kunnen.
Stop de uitbuiting van boer en consument, maak ruimte voor landbouwsystemen die toekomstbestendig zijn zoals bijvoorbeeld agro-ecologische landbouw.
FrieslandCampina, Unilever, Ahold, etc bedrijfx, bedrijfy en bedrijfz neem je verantwoordelijkheid:
Stop met het produceren van producten die schadelijk zijn voor mens, dier, natuur en klimaat
Betaal de schade daar waar je die schade aanrichtte
Trek je terug als sturende factor in de landbouw
Wij eisen dat de agro-industrie:
1
stopt met het produceren van producten die schadelijk zijn voor mens, dier, natuur en klimaat
2
schade betaalt daar waar zij schade aanrichtte
3
zich terugtrekt als sturende factor in de landbouw
